ZWiK Szczecin: chusteczki i tłuszcz zatykają kanalizację
19 listopada przypada Światowy Dzień Toalet, ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych, by zwrócić uwagę na dostęp do odpowiednich warunków sanitarnych. Z tej okazji Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Szczecinie przypomina mieszkańcom zasadę 3P i ostrzega, że nawilżane chusteczki, tłuszcz i resztki jedzenia wrzucane do toalety mogą blokować pompy, zatykać rury i prowadzić do zalania piwnic, garaży czy mieszkań.

Z tego artykułu dowiesz się, że
najważniejsze w 15 sekund- 19 listopada przypada Światowy Dzień Toalet, ustanowiony przez ONZ.
- ZWiK Szczecin przypomina zasadę 3P: do toalety wolno wrzucać tylko mocz, kał i papier toaletowy.
- Nawilżane chusteczki zawierają włókna syntetyczne i owijają się wokół wirników pomp, blokując ich pracę.
- Zablokowana kanalizacja może zalać piwnice, garaże, mieszkania, ogrody i ulice.
- Fatbergi opisywane przez przedsiębiorstwa wodociągowe osiągały masę ponad 130 ton.
19 listopada to Światowy Dzień Toalet — dzień, który Organizacja Narodów Zjednoczonych ustanowiła, by przypomnieć o problemach z dostępem do odpowiednich warunków sanitarnych. Tegoroczna kampania nosi tytuł „Safe toilets. Equal futures.” i dotyczy związku sanitariów z równością płci.
Chusteczki owijają się wokół wirników pomp
Z okazji tego dnia Hanna Pieczyńska, rzecznik prasowy Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Szczecinie, wyjaśnia, co najczęściej psuje sieć kanalizacyjną. Problemem są przede wszystkim nawilżane chusteczki, które w przeciwieństwie do papieru toaletowego nie rozpadają się w wodzie, bo zawierają włókna syntetyczne.
„W przeciwieństwie do papieru toaletowego nie rozpadają się łatwo w wodzie, ponieważ zawierają włókna syntetyczne. W przepompowniach ścieków mogą splatać się w długie, zwarte skupiska przypominające liny. Owijają się wokół wirników pomp i blokują ich pracę.”
Jak dodaje Pieczyńska, najbardziej dotkliwe skutki takich zatorów odczuwają mieszkańcy — gdy kanał zostaje zablokowany, ścieki cofają się do najniżej położonych pomieszczeń i zalewają piwnice, garaże, mieszkania, ogrody, a niekiedy także ulice.
Zasada 3P: mocz, kał i papier toaletowy
Wodociągowcy przypominają o zasadzie 3P — Pee, Poo, Paper — czyli o tym, że do toalety powinny trafiać wyłącznie mocz, kał i papier toaletowy, jak podaje Szczecin.eu. Do toalety, zlewu i studzienek nie wolno wrzucać między innymi nawilżanych chusteczek, waty, patyczków do uszu, podpasek, tamponów, pieluch, włosów, rajstop, szmat i bandaży. Podobny mechanizm dotyczy tłuszczu wylewanego do zlewu — jak wskazuje serwis kb.pl, olej nie spływa dalej do kanalizacji, lecz oklejia się wzdłuż ścianek rur, prowadząc do zatorów.
Fatbergi ważące ponad sto ton
Przedsiębiorstwa wodociągowe opisują przypadki tak zwanych fatbergów — zatorów tłuszczowych, które osiągały masę ponad 130 ton i długość porównywaną z dwoma boiskami piłkarskimi. W 2018 roku w hrabstwie Macomb w stanie Michigan usunięcie fatbergu ważącego około 19 ton kosztowało 100 000 dolarów. Skala problemu nie jest wyłącznie amerykańska: w 2025 roku inżynierowie w regionie Sussex w Wielkiej Brytanii usunęli z kanalizacji 6000 fatbergów, jak podał serwis Brighton and Hove News. ZWiK Szczecin nie podał, ile podobnych awarii i w jakiej łącznej cenie zdarzyło się dotąd w sieci kanalizacyjnej w Szczecinie.
Toaleta w kosmosie i dwadzieścia tysięcy litrów rocznie
W materiale Szczecin.eu przywołano również kontekst dotyczący toalet w szerszym ujęciu. Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej systemy filtracji odzyskują wodę pochodzącą między innymi z moczu, potu i wydychanego powietrza astronautów. Według danych ONZ przywołanych w materiale dostęp do telefonii komórkowej jest dziś powszechniejszy niż dostęp do bezpiecznych urządzeń sanitarnych — Szczecin.eu nie podał jednak aktualnych na 2026 rok danych o liczbie osób na świecie wciąż bez dostępu do bezpiecznej toalety. Przeciętny człowiek naciska spłuczkę około 2500 razy w roku, co oznacza nawet ponad 20 tysięcy litrów wody rocznie.
Samo słowo „toaleta” pochodzi od francuskiego toile, oznaczającego płótno lub materiał, wcześniej używanego przy czesaniu i wykonywaniu makijażu. Pod koniec XVIII wieku w polskich miastach zdarzało się, że zawartość nocników wylewano przez okna na ulice z ostrzeżeniem „Idzie się!”.
W 2024 roku Ewelina Piotrowicz-Wrona, kierownik Centralnej Dyspozytorni ZWiK Szczecin, mówiła, że w okresie świąt firma miała więcej zgłoszeń dotyczących niedrożnych kanalizacji. Jak podawał wówczas portal forsal.pl, ZWiK Szczecin dysponował 15 różnymi pojazdami do czyszczenia sieci kanalizacyjnej, a pompa tłocząca w zestawie do takich prac mogła podać nawet 200 litrów wody pod wysokim ciśnieniem w ciągu minuty. Szczecin.eu nie podaje natomiast, czy liczba zgłoszeń o zatorach w mieście rośnie sezonowo także dzisiaj i czy z okazji tegorocznego Światowego Dnia Toalet planowane są w Szczecinie osobne działania edukacyjne.
Źródła
- Szczecin.eu — Światowy Dzień Toalet: co trafia do kanalizacji i dlaczego nie wszystko powinno
- RMF24 — Ważny apel: nie wyrzucaj świątecznej sałatki do toalety
- forsal.pl — Wyrzucasz świąteczną sałatkę do toalety? Możesz spowodować poważną awarię
- WXYZ Detroit — Public asked to help stop fatbergs from forming after massive one found in Macomb County
- Brighton and Hove News — informacja o fatbergach w regionie Sussex
- kb.pl — Gdzie wyrzucać olej po smażeniu
Dodaj jako preferowane źródło w Google
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Szczecinie.