Sobota, 21 listopada · Pomorze Zachodnie

Sobota, 21 listopadaPomorze Zachodnie

Szczecin odzyskuje zaginione książki dzięki śledztwu bibliotekarki

Dr hab. Agnieszka Borysowska, sekretarz naukowa Książnicy Pomorskiej, prowadzi bibliotekarskie śledztwo, które sprawia, że do Szczecina wracają książki zagubione po wojnie. W siódmym odcinku podcastu Radiowe Centrum Nauki Radia Szczecin opowiada, jak badania proweniencyjne pomagają ustalić, czy dzieło trafiające na rynek antykwaryczny pochodzi z biblioteki Gimnazjum Mariackiego albo przedwojennej Biblioteki Miejskiej – i czy zostało zabrane bezprawnie.

Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie, Port Szczecin — zdjęcia poglądowe
Zdjęcia poglądowe: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie (fot. Kapitel, CC0) · Port Szczecin (fot. DavidStettiner, CC BY-SA 4.0) · Wikimedia Commons · kolaż: CC BY-SA 4.0

Z tego artykułu dowiesz się, że

najważniejsze w 25 sekund
  • Dr hab. Agnieszka Borysowska, sekretarz naukowa Książnicy Pomorskiej, jest bohaterką siódmego odcinka podcastu Radiowe Centrum Nauki Radia Szczecin.
  • Badania proweniencyjne pozwalają ustalić, czy książka pochodziła z biblioteki Gimnazjum Mariackiego albo Biblioteki Miejskiej i została bezprawnie zabrana.
  • Zdarzają się próby zacierania śladów proweniencji, co utrudnia odzyskiwanie zbiorów.
  • Część starodruków zaginęła najprawdopodobniej w wyniku powojennego szabru, a identyfikowana jest po oznaczeniu „Stadtbibliothek Stettin”.
  • Księgozbiór Książnicy Pomorskiej liczy ok. 1,7 mln jednostek, w tym ponad 3 tys. rękopisów i ponad 30 tys. starodruków.

Niektóre książki, które pojawiają się na rynku antykwarycznym, wcale nie są anonimowymi starociami – mają przeszłość, którą da się odczytać z kart. Tym zajmuje się dr hab. Agnieszka Borysowska, sekretarz naukowa Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, bohaterka siódmego odcinka podcastu Radiowe Centrum Nauki Radia Szczecin.

Śledztwo zaczyna się od ustalenia proweniencji

Borysowska prowadzi bibliotekarskie śledztwo, którego celem jest ustalenie, czy dane dzieło pochodziło z biblioteki Gimnazjum Mariackiego albo przedwojennej Biblioteki Miejskiej w Szczecinie i zostało z niej bezprawnie zabrane. Podstawą tych ustaleń są badania proweniencyjne – analiza śladów własnościowych, pieczątek i zapisów pozostawionych na kartach książki przez jej wcześniejszych właścicieli. Jak wynika z audycji, przy tego typu ustaleniach zdarzają się próby zacierania śladów, co dodatkowo komplikuje pracę badawczą.

Czytaj teżMorze zmian: debata o portach i wybrzeżu w Szczecinie

Oznaczenie „Stadtbibliothek Stettin” zdradza dawnego właściciela

Jednym z elementów, po których rozpoznaje się przynależność książek do przedwojennych zbiorów szczecińskich, są zachowane na kartach oznaczenia własnościowe „Stadtbibliothek Stettin”. Starodruki z przedwojennej Biblioteki Miejskiej zaginęły najprawdopodobniej w wyniku powojennego szabru – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego informowało o odzyskaniu egzemplarzy zaginionych w czasie powojennej zawieruchy.

Zbiory Książnicy Pomorskiej liczą 1,7 mln jednostek

Książki trafiające do Szczecina dzięki pracy Borysowskiej zasilają zbiory Książnicy Pomorskiej, które obejmują ok. 1,7 mln jednostek książek, czasopism i zbiorów specjalnych. Wśród nich jest ponad 3 tys. rękopisów i ponad 30 tys. starodruków.

Sama Borysowska jest filologiem klasycznym i bibliotekoznawcą, a jej zainteresowania badawcze obejmują literaturę łacińską oraz historię książki XVI–XVIII wieku. To ona przełożyła i opracowała siedemnastowieczny „Opis miasta Szczecina” Paula Friedeborna.

Nie wiadomo, ile łącznie książek udało się do tej pory odzyskać dla Szczecina dzięki badaniom proweniencyjnym – źródła nie podają takiej sumy, a opisują jedynie pojedyncze przypadki odzyskanych starodruków.

Źródła

Dodaj jako preferowane źródło w Google

Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Szczecinie.

Więcej z działu Kultura

Cały dział
AI

„ALL INCLUSIVE” – wernisaż w INKU w Szczecinie 27 listopada

AI

Sinterklaas dopłynął do Holandii, choć zgubił drogę i silnik

AI

Agata Kulesza w Pionierze: żart o lustrach i tłumy w Szczecinie

AI

„Haszysz z Wiskordu” wraca w słuchowisku w TRAFO

Najnowsze

Wszystkie
AI

Jak zabezpieczyć firmę na przyszłość? Spotkanie w Urban Lab Szczecin

Gospodarka
AI

Plac zabaw przy Rayskiego w Szczecinie po modernizacji za 359 tys. zł

Samorząd
AI

Weekend 20-22 listopada w Szczecinie: KSW, magia i sztuka

Wydarzenia
AI

Szczecin: ruszyła budowa łącznika Trasy Północnej do obwodnicy Polic

Samorząd
AI

Szczecińskie marki w Domku na jarmarku bożonarodzeniowym

Wydarzenia
AI

SBO 2027: 31 301 głosów oddanych, wyniki 23 listopada

Samorząd
AI

Rozbiórka łącznicy Trasy Zamkowej: od wtorku objazdy w Szczecinie

Samorząd
AI

19-latek wjechał w latarnię na rondzie w Szczecinie

Bezpieczeństwo

Szczecin z lotu ptaka